استفاده از مواد خاموش کننده یکی از اولین اقداماتی است که در زمان حریق انجام میشود. اما نکته مهم در استفاده از مواد خاموش کننده توجه به نوع حریق است. به عنوان مثال حریق ناشی از تجهیزات الکتریکی را نباید با آب خاموش کرد. فوم آتش نشانی از بهترین و کاربردیترین مواد خاموش کننده آتش هستند به شرط آنکه به درستی انتخاب شوند. در این مقاله از مهار فایر به معرفی انواع مختلف فومها و کاربرد آنها برای خاموش کردن آتش میپردازیم.
مهارفایر از یکی از بهترین مراکز در زمینه طراحی و نصب انواع سیستم اعلام حریق و اطفاء حریق در تهران است که شما میتوانید برای سفارش انواع مختلف این سیستمها برای ساختمانها و مراکز مختلف از خدمات این مجموعه استفاده کنید. بعلاوه، برای شارژ کپسول آتش نشانی در شرق تهران و یا سایر مناطق پایتخت میتوانید با شمارههای این مجموعه تماس بگیرید. کارشناسان ما آماده راهنمایی و پاسخگویی به پرسشهای شما در زمینه خدمات مختلف این مجموعه هستند.
فوم آتش نشانی چیست؟
یکی از موثرترین ابزارهای خاموش کردن حریق فومهای مخصوص مهار آتش هستند. این خاموش کنندهها به ویژه برای آتشسوزیهای ناشی از مایعاتی که چگالی کمتر از آب دارند مناسب هستند. آتش ناشی از بنزین، نفت و روغنهای قابل اشتعال توسط این فومها به خوبی خاموش میشوند. فومها به صورت لایهای نازک روی سطح مواد سوختنی قرار میگیرند. در نتیجه علاوه بر خاموش کردن آتش از گسترش آن نیز جلوگیری میکنند. مکانیزم عمل این خاموشکنندهها عبارتند از:
- کاهش دمای آتش: فوم گرمای آتش را جذب کرده و با کاهش دمای محیطی موجب خاموش شدن حریق میگردد.
- جلوگیری از بازگشت شعله: این نوع خاموش کنندهها از برگشت شعله به مواد آتشزا جلوگیری کرده و مانع از شعلهور شدن دوباره آن میشوند.
- مهار بخارات قابل اشتعال: انواع فوم به شکل لایهای نازک روی مواد قابل اشتعال مینشیند. در نتیجه بخارات قابل اشتعال را مهار کرده و ار انفجار پیشگیری میکند.
اصطلاحات رایج درباره فوم های آتش نشانی
برای استفاده از فومها به عنوان ماده اصلی اطفاء حریق باید با اصطلاحات رایج آنها آشنا بود. در این بخش رایجترین اصطلاحاتی که برای انواع فومهای مورد استفاده در اطفاء حریق استفاده میشود را بیان میکنیم.
- فوم با غلظت بالا: به فومی گفته میشود که غلظت بالایی داشته و در سطل و بشکه دربسته عرضه میگردد.
- محلول فوم: این نوع از فوم را با درصد مناسبی از آب ترکیب میکنند. در نتیجه قبل از اضافه کردن هوا به آن به شکل مایع در میآید.
- فوم نهایی: بعد از اضافه کردن هوا به محلول فوم محصولی با نام فوم نهایی تولید میشود. هوا را به کمک همزنهای مخصوصی به فوم اضافه میکنند.
توجه داشته باشید که چگونگی استفاده از فوم آتش نشانی نیاز به آموزش دارد.

ترکیبات فوم آتش نشانی چیست؟
فومها به عنوان خاموش کنندههای موثر حریق بیش از 50 سال سابقه دارند. امروزه قابلیتهای جدیدی به انواع فوم اضافه شده است تا کارایی آن را برای مهار آتش دو چندان کند. به همین دلیل از این محصول به عنوان موثرترین و مهمترین خاموش کننده آتش یاد میشود. ترکیبات اصلی مورد استفاده در فومهای مهار آتش عبارتند از:
- رقیق کنندهها: اصلیترین رقیق کنندهای که در فومها به کار میرود آب است.
- حلالها: از دیگر ترکیبات مورد استفاده در فوم، حلالها هستند. اصلیترین حلالها برای این منظور پروپانول- بوتوکسی اتانول و تری اتانول آمین میباشند.
- مواد سطحی فعال: الکیل پلی گلیکو ساید و الکیل دی متیل آمید اسید اصلیترین مواد سطحی فعال مورد استفاده در فومها محسوب میشوند.
از مواد دیگری نظیر سولفات آهن و اسید سیتریک نیز در تولید فوم استفاده میکنند.
انواع فوم آتش نشانی
فومهای اطفاء حریق بر اساس ساختار شیمیایی به کار رفته در آنها به دو دسته مکانیکی و شیمیایی تقسیم میشوند. اما فومهای شیمیایی تولید بسیار محدودی دارند و چندان کاربردی نیستند. در مقابل فومهای مکانیکی که کاربرد بیشتری دارند به دو گروه اصلی: فوم طبیعی و فوم مصنوعی تقسیم میشوند. هر کدام از این دو نوع فوم خاموش کننده آتش نیز چند زیر مجموعه دارند.
1- فوم اطفاء حریق طبیعی
این نوع از فومها که در گروه فومهای اطفاء حریق طبیعی قرار دارند به چهار زیر گروه تقسیم میشوند:
- فوم پروتئینی منظم (PF): سرعت انتشار فوم PF به دلیل پایه پروتئینی آن کمتر است. اما در برابر گرما مقاوم بالاتری داشته و پوشش مستحکمتری ایجاد میکند. کراتین غنی شده از منابع طبیعی پایه تولید این فوم میباشد. در بازار درصدهای 3 و 6 از فومهای PF قابل خریداری است.
- فوم فلور پروتئین (FPF): یکی دیگر از انواع فوم آتش نشانی که کاربرد وسیعی دارد فوم فلور پروتئینی میباشد. مقاومت این فوم در برابر ترکیب با هیدروکربن بالاتر از نوع پروتئینی بوده و همین یک مزیت بزرگ محسوب میگردد.
- فوم فلورو پروتئین لایه نازک (FFFP): پایه این نوع فوم، فوم پروتئینی است. اما در آن از سطح مشخصی مواد فعال سطحی فلوئوردار شیمیایی استفاده میکنند.
- فوم فلورو پروتئین لایه نازک مقاوم الکلی (AR-FFFP): در ساخت این نوع فوم از پلیمرهای پیل ساکارید ویژهای استفاده میشود.
برای استفاده از این فومها باید به ویژگیها و کاربرد هر یک توجه داشته باشید.
مطلب پیشنهادی: بهترین خاموش کننده برای جامدات
2- فوم آتشنشانی مصنوعی
فومهای مصنوعی که با نام فوم سنتزی هم شناخته میشوند نیز به چند نوع مختلف تقسیم میشوند. اصلیترین انواع فوم آتش نشانی مصنوعی شامل موارد زیر است:
- فوم مصنوعی کلاس A: مواد فعال سطحی هیدروکربندار و پایدارکنندهها اصلیترین انواع فومهای کلاس A هستند. این ترکیب کمک میکند تا از کشش سطحی آب کم شده و ویژگی نفوذ ناپذیری فوم بهبود یابد.
- فوم پرتوسعه: در این نوع فوم مصنوعی، ترکیبی از مواد فعال سطحی استفاده میشود.
- فوم لایه نازک آبی (AFFF): بیشترین سرعت گسترش حبابهای فوم روی سطح در حال سوختن به این نوع فوم مصنوعی تعلق دارد.
- فوم لایه نازک آبی مقاوم در برابر الکل (AR-AFFF): از این نوع فوم مصنوعی برای هیدروکربنها و حلالهای قطبی و مواد سوختنی محلول در آب استفاده میکنند.
سطح توانمندی فوم آتش نشانی در اطفاء حریق و بخارات حاصل از آن مهمترین فاکتور انتخاب آن است.
سخن پایانی
ماده خاموش کننده حریق یکی از مهمترین ابزارهای لازم برای مهار آتش است. انواع فوم آتشنشانی از بهترین مواد خاموش کننده در عملیات اطفاء به شمار میروند.
با توجه به تنوع بالای فوم های آتش نشانی باید به سراغ مراکز فروش معتبری بروید که محصولات متنوعی دارند. مهار فایر با سالها تجربه در زمینه انواع تجهیزات و سیستمهای اطفاء حریق یکی از بهترین مراکز است. مشاورین تیم فروش این مجموعه راهنماییهای لازم برای انتخاب و خرید بهترین نوع فوم آتش نشانی را به شما ارائه میکنند. علاوه بر فومها دیگر تجهیزات و ابزارهای خاموش کردن حریق را نیز در این مجموعه میتوانید تهیه کنید.
